Szlak nadbużański:

Tonkiele - Wólka Zamkowa - Drohiczyn - Zajęczniki - Wólka Nadbużna - Turna Mała; długość 28 km

Szlak nadbużański jest fragmentem długodystansowego szlaku wiodącego wzdłuż Bugu. Na terenie woj. podlaskiego zaczyna się i kończy na mostach w Tonkielach i Turnej.

TONKIELE - niegdyś wieś bojarów „putnych” zamku drohickiego. Warto zobaczyć pamiątkowy obelisk upamiętniający masowy mord jeńców radzieckich i ludności cywilnej dokonanych przez oddziały Wehrmachtu w czasie II wojny światowej.

Szlak prowadzi przez wieś, potem lasami i łąkami do Wólki Zamkowej. Stąd wspaniałe widoki na panoramę Drohiczyna i górujące nad nim kościoły.

WÓLKA ZAMKOWA (3 km) - dawna wieś służby zamku drohickiego. We wsi kilka zabytkowych drewnianych domów z końca XIX i początku XX w. Szlak przebiega skrajem doliny Bugu, a potem obok cmentarza (katolickiego i prawosławnego) położonego napagórkach wprowadza do Drohiczyna. Na terenie cmentarza kwatera poświęcona mieszkańcom Drohiczyna zabitym i pomordowanym w czasie II wojny światowej.

DROHICZYN (7 km) - powstał w XI stuleciu. Posiada bardzo bogatą historię i wiele zabytków, które trzeba koniecznie zobaczyć. Trzeba również wejść na Górę Zamkową, aby podziwiać nadbużańską panoramę.

Z Drohiczyna szlak wiedzie do wsi Zajęczniki prowadząc nas wśród nadbużańskich pagórków w pobliżu rzeki. Następnie wkraczamy na szosę Drohiczyn - Siemiatycze, by po dojściu w okolice przydrożnego parkingu skręcić w kierunku rzeki, po czym wchodzimy do wsi Zajęczniki.

ZAJĘCZNIKI (13 km) - powstały w XV w. Obecnie jest to duża wieś z kilkoma zabytkowymi, drewnianymi domami. Następnie szlak doprowadza nas do Klekotowa, skąd kierujemy się na południowy wschód do wsi Ogrodniki. Teren, którym prowadzi szlak wyrównuje się. Równią podążamy na wschód do wsi Wólka Nadbużna.

WÓLKA NADBUŻNA (23,5 km) - wieś powstała w XVI w. - ciekawe drewniane domy. We wsi funkcjonuje ośrodek wypoczynkowy „Pod Sosną”.

TURNA MAŁA (28 km) - wieś powstała w połowie XVI w. w czasie budowy mostu przez Bug. Obecnie wieś leży przy ruchliwej szosie Białystok - Lublin. Do najciekawszych obiektów zabytkowych należą zabytkowe zagrody z lat trzydziestych XX w.

Spływ kajakowy rzeką Bug: Niemirów - Mielnik - Drohiczyn (45 km), na przełomie czerwca i lipca każdego roku

Bug - jest jedną z ostatnich i nielicznych rzek w Europie o naturalnym charakterze, praktycznie, nie zmienionym przez człowieka. Płynie dzikim, silnym nurtem często zmieniając swoje koryto poprzez wiosenne rozlewy, tworząc przy tym wyspy, mielizny, wysokie skarpy i malownicze starorzecza nazywane przez miejscową ludność bużyskami. Na trasie zwiedzanie Mielnika i Drohiczyna oraz obchody Nadbużańskiej Nocy świętojańskiej.

NIEMIRÓW położony nad samą granicą z Białorusią. Nazwę osady wymieniano już w XV w., prawa miejskie otrzymał w XVII w. Stąd rozpoczynają się najbardziej atrakcyjne spływy Bugiem. Tuż za wsią rzeka przeciska się wśród wyniosłych brzegów. W centrum wsi stoi klasycystyczny kościół, który pięknie wygląda latem, kiedy biała fasada intensywnie kontrastuje z zielenią otaczających go wiekowych drzew i błękitem letniego nieba.

W okolicach brodu na Bugu rozegrało się kilka bitew i potyczek m.in. w czasie powstania styczniowego i w czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. Po zajęciu Polski we wrześniu 1939 r. Sowieci rozpoczęli w okolicach budowę bunkrów tzw. Linii Mołotwa. Szczególnie letnim wieczorem warto się wybrać na pagórki za wsią, aby popatrzeć od tej przygranicznej strony na zamglone okoliczne łąki, Bug i leżącą w dole wieś. Płynąc do MIELNIKA, a potem do DROHICZYNA możemy podziwiać piękne starorzecza, krajobrazy oraz bociany, czaple, bobry i wiele innych gatunków zwierząt, które na Podlasiu nie są jeszcze rzadkością. Nadbużańskie wsie są miejscami, gdzie można dobrze wypocząć, pospacerować, odetchnąć świeżym powietrzem z dala od zgiełku i wielkich zakładów przemysłowych; obejrzeć stare chaty, których mieszkańcy kultywuj ą ludowe tradycje.

Proponujemy wycieczkę do KORCZEWA położonego wśród lasów, pól i łąk. Właściciele proponują wypoczynek na terenie zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego. Okoliczne lasy obfitują w grzyby, jagody i zwierzynę, którą można upolować wspólnie z właścicielem salonu myśliwskiego „U Pawła” w Bartkowie. Można skorzysta ć z tras rowerowych lub pieszych, a gościnni mieszkańcy chętnie zafundują turyście spływ tratwą po Bugu. Można również zorganizować ognisko, przejażdżkę konną albo bryczką, obejrzeć strusie na fermie w Mogielnicy lub połowić ryby w stawach w Szczeglacinie.

Szlak bunkrów: Wólka Nadbużna - Anusin - Olendry - Maćkowicze - Mielnik; długość 23 km

Bunkry pochodzące z lat 1940-41 były częścią składową nadbużańskiego rejonu umocnionego. Były wyposażone w instalacje elektryczne, wodociągowe, kanalizacyjne, filtry powietrza, a także wyposażenie bojowe - działa i karabiny maszynowe.

WÓLKA NADBUŻNA- szlak rozpoczyna się na przystanku PKS. ścieżką wśród młodego lasu sosnowego idziemy w kierunku północno-wschodnim. Na skraju lasu mogiły mieszkańców Słoch Annopolskich zamordowanych w1941 r. Piaszczysta droga wiedzie aż do skrzyżowania szos w pobliżu zajazdu „Kmicic” (4 km). Idziemy szosą w kierunku Mielnika. Mijamy pozostałości cmentarza żołnierzy poległych w czasie I wojny światowej. Skręcamy w prawo w drogę żwirową wiodącą do wsi Turna Duża. Nie dochodząc do wsi skręcamy w lewo w ścieżkę leśną prowadzącą skrajem żwirowni. Po przejściu 3 km dochodzimy do wsi Anusin. ANUSIN (7 km) - w pobliżu wsi bunkry z lat 1940-41. Z Anusina wędrujemy nadal na wschód, by po ok. 800 m na rozwidleniu dróg skręcić lekko na południowy wschód. Idziemy polną drogą, skąd widać wiele bunkrów, od których swą nazwę otrzymał szlak. Za Anusinem mogiła dwóch żołnierzy poległych w 1939 r.

OLENDRY (9,5 km) - wieś z zabytkowymi domami, której osadnicy pochodzili z Holandii. Za wsią ciekawy most kolejowy wzniesiony przez carskiego inżyniera Fronołowa.

MAĆKOWICZE (12 km) - najważniejszym obiektem jest młyn - wysoka drewniana budowla stojąca na drewniano-murowanej podmurówce. Tuż przy młynie widać wysokie, murowane przyczółki zniszczonego mostu.

Na okolicznych wzgórzach liczne radzieckie bunkry. OSŁOWO (17,5 km)

ZAGÓRZE (21 km)

MIELNIK (23 km) - najwcześniejsza wzmianka o Mielniku pochodzi z 1260 r. W początkach XVI w. Mielnik

wraz z całą ziemią drohicką znalazł się w granicach Litwy. Wówczas wzniesiono w Mielniku zamek, który sprawował kontrolę nad przeprawą i strzegł ważnych szlaków komunikacyjnych. W 1440 r. Bolesław IV książę mazowiecki nadał miastu prawo chełmińskie. W 1554 r. król Zygmunt August pozwolił Stanisławowi Tęczyńskiemu na budowę mostu w niedalekiej wsi Turnej. Efektem było przesunięcie dotychczasowych szlaków komunikacyjnych z Mielnika do Siemiatycz i osłabienie gospodarczej roli Mielnika. Obecnie siedziba gminy. Niezwykle piękne tereny wokół Mielnika zadowolą amator ów pieszych spacerów i wycieczek rowerowych.

ZABYTKI - Góra Zamkowa z ruinami kaplicy św. Aleksandra na szczycie, pod szczytem ruiny XVI w. kościoła zamkowego (na zdjęciu), Kościół parafialny p.w. Przemienienia Pańskiego murowany z lat 1913-1920, neobarokowy, Cerkiew p.w. MB Przeczystej z 1825 r., drewniana kaplica cmentarna (prawosławna), wzniesiona jako cerkiew greko-katolicka po 1776 r., Synagoga - powstała prawdopodobnie w XIX w., rezerwat roślinności ciepłolubnej na pobliskiej Górze Uszeście, wyrobiska i odkrywki kopalni kredy z ciekawymi okazami skamielin muszli.

Szlak Powstania Styczniowego:

szlak wokół Siemiatycz; (24 km)

Spacerowy szlak, którego nazwa nawiązuje do wielkiej bitwy Powstania Styczniowego 6-7 lutego 1863 r. Początek i koniec szlaku znajduje się przy dawnej synagodze(obecnie muzeum i galeria Miejskiego Ośrodka Kultury), ul. Zaszkolna. Szlak prowadzi ul. Krótką do centralnego punktu miasta gdzie niegdyś stał ratusz, a obecnie znajduje się skwer, dalej ul. 3 Maja zmierza do ul. Powstania Styczniowego, po prawej stronie widzimy dawny klasztor misjonarzy, a następnie kościół, po lewej zaś budynek dawnej szkoły przyklasztornej.

Wchodząc na ul. Powstania Styczniowego po prawej stronie na wzgórzu cerkiew, po lewej nowoczesna plebania prawosławna. Po ok. 100 m dochodzimy do cmentarza(po lewej). Na cmentarzu są dwie kaplice: św. Anny i ewangelicka. Jest to miejsce walk w dniach 6 i 7 lutego 1863 r. Po przejściu ok. 3 km docieramy do cmentarza komunalnego, dalsza droga wiedzie ul. Głowackiego w kierunku wsi Czartajew. Za mostem na rzece Kamionka skręcamy w prawo. Przed II wojną światową w Czartajewie znajdował się dwór rodzinny Wołków. Zachował się park dworski i czworaki, obecnie mieści się tu zespół szkół. Z Czartajewa szlak prowadzi polną drogą przecinającą szosę Siemiatycze - Białystok i skręca do lasu, trasa wiedzie przez tereny podmokłe. Po ok. 7 km trafiamy na polanę, na której mogło znajdować się grodzisko lub cmentarzysko. Dalej trasa prowadzi w kierunku zalewu, potem wzdłuż jego brzegu i na 9 km doprowadza do mostu, po przejściu którego idziemy ponownie wzdłuż zalewu. Po dojściu do ul. Słowiczyńskiej skręcamy w nią (w prawo) i idziemy w kierunku dworca PKS, mijamy go kierując się na ul. Wysoką. Po 200 m dochodzimy do ul. Polnej, przy której znajdują się pozostałości z cmentarza żydowskiego (część ogrodzenia z bramą), zniszczonego w czasie II wojny światowej. Kilka metrów od bramy płyta upamiętniająca tragiczną śmierć żydów podczas II wojny światowej. Wędrując ul. Polną wchodzimy do sosnowego lasu. Szlak doprowadza nas do zespołu szkół z 1936 r. Ze wzniesienia przy strzelnicy sportowej możemy podziwiać panoramę miasta. idziemy lasem sosnowym docierając (16 km) do szosy łączącej Drohiczyn ze stacją kolejową Siemiatycze. Po minięciu wsi Turna Duża szlak doprowadza nas do mostu i młyna (17 km). We wsi Turna Duża powstałej w XV w. są zabytkowe domy oraz młyn wodny, drewniany z XIX w. nad Kamionką. Szlak przecinając szosę Siemiatycze - Lublin prowadzi w pobliżu zajazdu „Kmicic”. Mijając go skręcamy w polną drogę. Następnie ul. Szpitalną dochodzimy do ul. 11 Listopada gdzie mijamy Szkołę Muzyczną, która mieści się w odbudowanej oranżerii ks. Anny Jabłonowskiej. Na ul. Legion ów Piłsudskiego budynek Starostwa Powiatowego, przed frontem dwa sfinksy, pozostałość bramy wjazdowej do byłego pałacu ks. Anny Jabłonowskiej. Obok budynku Pomnik Kościuszki. Ulica Pałacowa doprowadza nas z powrotem do ul. Zaszkolnej, gdzie kończy się szlak.

SZLAK KUPIECKI:

część wschodnia, długość 40 km, część zachodnia, długość 40 km

CZĘŚĆ WSCHODNIA

SIEMIATYCZE - powstały w XV w. jako centrum dóbr królewskich. W 1542 r. Siemiatycze otrzymały prawa miejskie, posiadają bardzo bogatą historię. Obecnie 16 tysięczne miasto powiatowe.

ZABYTKI: kościół p.w. Wniebowzięcia NMP, Cerkiew Prawosławna p.w. Narodzenia Matki Bożej i świętych Apostołów Piotra i Pawła, murowana z 1866 r., Bożnica powstała w latach 1791-1801, zniszczona w okresie wojny, odbudowana w latach 1961-1964. Obok znajduje się dawny dom talmudyczny.

SŁOWICZYN (2,5 km)

BACIKI BLIŻSZE (5 km) - zagroda młynarska, park podworski z murowanym dworem z pocz. XX w.

SYCZE (11,5 km) - stacja kolejowa pomiędzy Siedlcami i Czeremchą - w pobliżu świętej Góry Grabarka.

GRABARKA (12,5 km) - wieś, w której znajduje się święta Góra Grabarka, miejsce kultu wyznawców prawosławia o znaczeniu ponadregionalnym.

KOŃSKIE GÓRY (13,5 km)

RADZIWIŁŁÓWKA (17 km) - wieś założona w 1576 r. z cudownym źródełkiem Sidzionka, domy z ok. 1920 r.

GRABOWIEC (20 km), MIELNIK (22 km) Po drodze można podziwiać panoramę na Bug.

SUTNO (32 km) - domy z lat dwudziestych XX w., pomnik upamiętniający pacyfikację wsi w 1941 r.

NIEMIRÓW (39 km) - z zabytkowym układem przestrzennym z XVII w., kościołem parafialnym p.w. św. Stanisława Biskupa, dawna szkoła, obecnie poczta - drewniana z 1922 r., wiatrak koźlak drewniany z poł. XIX w.

CZĘŚĆ ZACHODNIA

ARBASY DUŻE (1,5 km) - wieś, kapliczka murowana z XVIII w., zabytkowe domy oraz młyn wodny z 1909 r.

ŚLEDZIANÓW (4 km) - kościół parafialny p.w. świętych Apostołów Piotra i Pawła, kilka zagród i budynków.

WIERZCHUCA NAGÓRNA (7 km)

Szlak podąża w kierunku północno-wschodnim i szosą wprowadza nas do Putkowic Nadolnych, gdzie drogą wiodącą przez las na północny-zachód dochodzimy do Chutkowic, po minięciu których zmierzamy do Chrołowic.

CHROŁOWICE (14 km) - we wsi szkoła drewniana z lat trzydziestych XX w. i zabytkowe zagrody drewniane. Po minięciu wsi kierujemy się dalej na południowy-wschód do szosy w pobliżu mostu na Bugu w Tonkielach. Mijając przystanek PKS idziemy szosą, a potem drogami polnymi do Minczewa.

MINCZEWO (19 km) - zabytkowy dom drewniany z ok. 1880 r., przy drodze do Rudnic kapliczka z rzeźbą Jana Nepomucena. Wśród pól liczne bunkry. Kierując się na południowy-wschód przechodzimy przez dębowy zagajnik i docieramy do Runic.

RUNICE (22,5 km)

DROHICZYN (25 km)

Dalej przez wieś Bujaki idziemy do Krupic.

KRUPICE - we wsi leje po niemieckich rakietach V2, cmentarzysko z III-VI w., grodzisko średniowieczne, kaplica z XIX w. Po minięciu wsi szlak prowadzi do Siemiatycz. Proponowane wycieczki: Ciechanowiec, Siemiatycze, Drohiczyn, Mielnik, św. Góra Grabarka, Białowieski Park Narodowy.

Ciechanowiec - miasto nad Nurcem, które przed 1429 r. otrzymało prawa miejskie. Powstał na międzynarodowym szlaku handlowym biegnącym z Moskwy do Warszawy, Poznania i Lipska. W XV w. miasto stało się własnością rodu Kiszków, którzy wybudowali zamek i założyli ośrodek ariański wraz z drukarnią i zborem. W XVI w. Ciechanowiec został podzielony na lewobrzeżne Stare i prawobrzeżne Nowe Miasto. Do scalenia obu części doszło w okresie międzywojennym. Do dziś przetrwały: resztki założenia obronnego w postaci fosy okalającej nieistniejący zamek Kiszków, kościół p.w. świętej Trójcy fundacji Franciszka Maksymiliana Ossolińskiego, pomnik ks. Krzysztofa Kluka, kapliczka św. Antoniego, cerkiew prawosławna p.w. Wniebowstąpienia Pańskiego oraz cmentarz gdzie znajdują się kwatery: katolicka, żydowska, ewangelicka i prawosławna.

Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu i skansen